Zo bouw je aan mobiliteit "Goedgekeurd door kinderen"

Concrete tips voor scholen, lokale besturen en Vlaanderen. Jullie kunnen morgen beginnen!

Hoe ervaren kinderen het verkeer en de openbare ruimte? Hoe maak je werk van mobiliteit goedgekeurd door kidneren?

Hier lees je de aanleiding, hoe kinderen al onderweg zijn, hoe ze hun route ervaren en met wie ze die delen.

Gemeenten en scholen

Organiseer een fietsexamen in het zesde leerjaar, en herhaal het. Laat het parcours langs de secundaire scholen lopen waar die leerlingen volgend jaar naartoe gaan.
Organiseer een voetgangersexamen en bouw stapsgewijs de kennis over 'veilig stappen' op van de kleuterklas tot de lagere school. Zet onder andere in op veilig oversteken en maak je infrastructuur kindvriendelijk.
Zorg voor een aanbod buiten de school, voor wie het thuis niet leert: fietslessen, oefenmomenten… samen met het jeugdwerk en met de organisaties die dit al doen.
Maak een fiets beschikbaar voor wie er geen heeft. Dat kan via een fietsbibliotheek, een herstelmoment op school of een tweedehandsregeling.
Zet een fietsbus of fietspool op vanuit de wijken waar de meeste leerlingen wonen. Kinderen fietsen het liefst samen, en ouders laten makkelijker los in groep.
Breng de omgeving van de bushalte in kaart.
Vraag de kinderen zelf waar het misloopt op hun weg naar school, en schrijf op wat ze zeggen. Het kost een lesuur en het levert een scherpere lijst op dan de meeste studies.

Stel een kaart met een kindweefsel op, op basis van de input van kinderen.
Leg elke schoolroute naast de 70-, 50- en 30-regel. Onderneem actie waar nodig.
Pak de gevaarpunten aan die kinderen zelf aanduiden. Combineer het met een publiek meldpunt voor volwassenen, zodat je één knelpuntenkaart overhoudt in plaats van losse klachten.
Breid schoolstraten uit tot een samenhangend weefsel met fietsstraten, speelstraten, woonerven en trage wegen, in plaats van bij die ene straat per school te blijven. Meet de smalle straten op: onder 4,45 meter is een fietsstraat de logische uitkomst.
Richt schoolomgevingen in, met een veilige en comfortabele plek voor de schoolpoort.
Haal de obstakels van de fietspaden en neem ze op in het veegplan en de winterdienst, met dezelfde vanzelfsprekendheid als de rijweg.
Zorg voor vrije en toegankelijke voetpaden. Verwijder obstakels en zorg ervoor dat een voetpad ten allen tijde vlot toegankelijk is.
Bekijk de haltes van het openbaar vervoer zoals je de schoolomgeving bekijkt, en zet er fietsparkeren bij.
Maak van dertig de logische snelheid via de inrichting, en koppel de handhaving aan gemeten snelheden in plaats van aan de schoolkalender.
Haak aan bij wat er al bestaat. Ruim honderd gemeenten ondertekenden het SAVEcharter en meer dan honderdvijftig gemeenten werken met scholen samen binnen het Octopusplan. Wie niet weet waar te beginnen, hoeft niets uit te vinden.

Voorzie minimumvoorwaarden in de eigen bestekken en overheidsopdrachten. Afvalophaling, groendienst, werven, leveringen aan eigen gebouwen.
Bak een low danger zone af rond je scholen, waarin zwaar verkeer geweerd wordt op de uren dat kinderen komen en gaan.
Stuur het werfverkeer via de vergunning: welke route, welke uren, en niet bij het begin en het einde van de schooldag.
Laat niet leveren in een schoolstraat tijdens de aankomst- en vertrekuren.
Differentieer de parkeertarieven naar de afmetingen van het voertuig, zoals Parijs doet. Wie meer publieke ruimte inneemt, betaalt daarvoor.

Stem het aanbod verkeerseducatie af tussen Mobiliteit en Onderwijs, zodat het niet afhangt van hoe de school de eindtermen invult of hoe geëngageerd een school of gemeente is.
Herbekijk de inhoud van de verkeerseducatie vanuit het perspectief van de fietser, voetganger of gebruiker van het openbaar vervoer. Het perspectief van de automobilist mag niet alles bepalen.
Investeer in veilige en aangename haltes voor het openbaar vervoer.
Zorg dat toegang tot een gepaste fiets geen kwestie van toeval of vrijwilligerswerk blijft.

Maak conflictvrije verkeerslichten de standaard op wegen die kinderen dagelijks gebruiken, en herzie de wacht- en oversteektijden vanuit het tempo van een kind. Waar dat niet lukt, is vierkant groen de tussenstap.
Maak de minimumbreedtes uit het Vademecum Fietsvoorzieningen bindend op schoolroutes. Twee meter in één richting en drie meter in dubbelrichting horen geen aanbeveling te zijn.
Pas het afwegingskader oversteekvoorzieningen uit het Vademecum voetgangersvoorzieningen consequent toe in de schoolomgeving
Zorg dat scholen aan gewestwegen een gelijkwaardig veiligheidsaanbod krijgen wanneer een klassieke schoolstraat er niet kan.
Verlaag de snelheid op wegen zonder afgescheiden fietspad buiten de bebouwde kom en op gewestwegen door woonkernen.
Neem de opstapplaatsen van het leerlingenvervoer mee in elke schoolomgevingsaanpak.
Verwerk de kindnorm in de instrumenten die er al zijn, met name de verkeersveiligheidsaudit en de verschillende vademecums, zodat elk project die toets automatisch doorloopt en er geen aparte procedure naast ontstaat.

Laat de belasting op inverkeerstelling en de jaarlijkse verkeersbelasting de aankoop van grote, zware voertuigen actief ontmoedigen in plaats van er neutraal tegenover te staan.
Richt de fiscale voordelen op kleinere en lichtere elektrische voertuigen.
Reguleer autoreclame, en verbied reclame voor de zwaarste en hoogste modellen. Wat we niet willen op onze schoolroutes, hoeven we ook niet aan te prijzen.
Geef politiezones de middelen om opgevoerde elektrische fietsen en fatbikes effectief te testen, in plaats van er enkel over te communiceren.
Wacht niet op de vernieuwing van het volledige vrachtwagen- en buspark. In dichtbevolkt gebied mogen striktere eisen gelden dan het Europese minimum.